พระราชวังหลวงหรือพระราชวังโบราณ

ศูนย์กลางแห่งประวัติศาสตร์อยุธยา รวมกันอยู่ที่พระราชวังหลวง อันเป็นที่ประทับของพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ตลอดสมัยกรุงศรีอยุธยาเป็นราชธานี การสร้างพระราชวังหลวงได้สร้างขึ้น 2 ครั้งด้วยกัน ครั้งที่ 1 เมื่อสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 หรือพระเจ้าอู่ทองทรงสร้างกรุงศรีอยุธยา เมื่อ พ.ศ.1893 ทรงสร้างพระราชวังหลวงขึ้นตั้งแต่ยังประทับ ณ เวียงเล็กในพ.ศ.1890

เมื่อการก่อสร้างแล้วเสร็จจึงทรงย้ายมาประทับ ณ พระราชวังใหม่ซึ่งเป็นที่ตั้งของวัดพระศรีสรรเพ็ชญ์ในปัจจุบันระหว่าง การสร้างพระราชวังในครั้งนั้น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างปราสาทขึ้น 3 องค์ คือ พระที่นั่งไพฑูรย์มหาปราสาท พระที่นั่งไพชยนต์มหาปราสาทและพระที่นั่งไอศวรรย์มหาปราสาท รวมทั้งพระที่นั่งมังคลาภิเษกเป็นที่นั่งตรีมุขใช้เป็นที่เสด็จออกขุนนางและเป็นพระราชมณเฑียรที่ประทับ
และครั้งที่ 2 ในพ.ศ.1991 ตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถพระราชอุทิศยกวัง ซึ่งพระเจ้าอู่ทองได้สร้างไว้ ให้กลายเป็นวัดในพระราชวังและพระราชทานนามว่าวัดพระศรีสรรเพ็ชญ์ แล้วจึงขยายเขตพระราชวังลงไปชิดแนวกำแพงเมืองด้านทิศเหนือริมแม่น้ำ จากนั้นจึงสร้างปราสาทและพระที่นั่งขึ้นใหม่หมด ได้แก่ พระที่นั่งเบ็ญจรัตนมหาปราสาท และพระที่นั่งสรรเพ็ชญ์ปราสาท พระราชวังใหม่นี้หันหน้าไปทางทิศตะวันออกชิดแม่น้ำลพบุรี ส่วนวัดพระศรีสรรเพ็ชญ์มีสถานะเป็นวัดในพระราชวังอันเป็นเขตสังฆาวาสที่ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษา และสร้างกำแพงแบ่งเขตพระราชฐานเป็นชั้นนอก ชั้นกลางและชั้นใน แต่เป็นที่น่าเสียดายที่พระที่นั่งองค์ในสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถถูกพม่าเผาเมื่อครั้งกรุงแตกใน พ.ศ.2310 คงเหลือแต่ซากให้ชนรุ่นหลังได้ศึกษาอดีตอันรุ่งเรืองของราชธานีอยุธยา. ขอบคุณข้อมูลบางส่วนและติดตามข้อมูลฉบับเต็มที่ thai.tourismthailand